To jedno z najczęstrzych pytań z którym się spotykam.
Te role często się mylą, bo wszyscy specjaliści zajmują się psychiką, emocjami i rozwojem człowieka, ale w różny sposób, na różnym poziomie i z różnym przygotowaniem zawodowym.
Psychiatra
Kto to? Lekarz medycyny (ukończył studia medyczne + specjalizację z psychiatrii).
Czym się zajmuje? Diagnozuje i leczy zaburzenia psychiczne (np. depresję, schizofrenię, lęki) - przede wszystkim farmakologicznie. Zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych farmakologicznie. Psychiatra może wystawiać recepty na leki, może wystawić zwolnienie lekarskie (L4), może zlecić badania lub skierować na oddział.
Może przepisywać leki? Tak
Może prowadzić terapię? Czasem tak, jeśli ma dodatkowe kwalifikacje
(np. psychoterapeutyczne), ale to rzadkość.
Psychoterapeuta
Kto to? Osoba po ukończonym szkoleniu z psychoterapii
(4–5 lat, różnych szkół: psychodynamiczna, poznawczo-behawioralna, systemowa, humanistyczno - doświadczeniowa itd.) Aby zostać psychoterapeutą należy mieć ukończone studia magisterskie jakkolwiek niekoniecznie z psychologii.
Czym się zajmuje? Pomaga w pracy z emocjami, traumami, schematami,
relacjami - w dłuższym procesie terapeutycznym.
Może przepisywać leki? Nie
Musi być psychologiem lub lekarzem? Niekoniecznie - ale wiele osób łączy te kompetencje.
Psycholog
Kto to? Osoba po 5-letnich studiach magisterskich z psychologii.
Czym się zajmuje? Może pracować w szpitalach, szkołach, firmach. Może diagnozować
(np. testy inteligencji, osobowości, dysleksja, ADHD ).
Może udzielać pomocy psychologicznej, interwencji kryzysowej
Może przepisywać leki? Nie
Może prowadzić terapię? Nie, chyba że ma dodatkowe szkolenie z psychoterapii. Jakkolwiek psychologowie mogą prowadzić psychoedukacje.
Coach
Kto to? Osoba, która ukończyła kursy z coachingu (czasem krótki, bez regulacji państwowych)
Czym się zajmuje? Wspiera w osiąganiu celów, rozwoju osobistym, zawodowym. Pracuje głównie z osobami zdrowymi, które chcą zmian, np. w pracy, relacjach.
Może przepisywać leki? Nie
Zajmuje się zdrowiem psychicznym? Nie - nie diagnozuje, nie leczy
Może prowadzić terapię? Nie
Kiedy warto najpierw iść do psychiatry?
Wybierz psychiatrę jeśli masz objawy takie jak:
· Silna depresja (myśli samobójcze, brak energii do wstania z łóżka)
· Lęki, ataki paniki
· Zaburzenia snu utrzymujące się tygodniami
· Zaburzenia odżywiania
· Objawy psychotyczne (omamy, urojenia, paranoje)
· Podejrzenie choroby afektywnej dwubiegunowej, schizofrenii itd.
Kiedy warto najpierw iść do psychoterapeuty?
Wybierz psychoterapeutę, jeśli:
· Zmagasz się z niskim poczuciem własnej wartości
· Masz problemy w relacjach, jesteś nadmiernie lękowy, wycofany
· Przeżywasz kryzys życiowy, żałobę, rozstanie
· Masz wrażenie „utknięcia” w życiu
· Chcesz zrozumieć swoje mechanizmy i nauczyć się nowych
A co, jeśli nie wiesz?
Idź tam, gdzie łatwiej się dostać lub czujesz się bezpieczniej.
Psychoterapeuta, jeśli uzna, że potrzebujesz diagnozy psychiatrycznej,
powie Ci o tym i może skierować do psychiatry.
Psychiatra z kolei może zalecić równoległą psychoterapię - leczenie farmakologiczne i rozmowa często idą w parze.
