Co to jest psychoterapia i czym różni się od psychoedukacji?

Psychoterapia i psychoedukacja to dwa różne, choć często uzupełniające się podejścia stosowane w pracy z osobami doświadczającymi trudności psychicznych. Oto ich definicje i główne różnice:

Psychoterapia – co to jest?

Psychoterapia to profesjonalny proces leczenia trudności psychicznych, emocjonalnych lub behawioralnych poprzez rozmowę, interwencje, ćwiczenia i relację terapeutyczną. Prowadzona jest przez wykwalifikowanego psychoterapeutę i opiera się na określonej metodzie (np. poznawczo-behawioralnej, psychodynamicznej, humanistycznej).

Cechy psychoterapii:

• Ma cel terapeutyczny – np. zmniejszenie objawów depresji, lęku, poprawa relacji interpersonalnych, lepsze radzenie sobie z emocjami.

• Proces jest długofalowy i systematyczny.

• Wymaga zaufania i relacji terapeutycznej między pacjentem a terapeutą.

• Może być indywidualna, grupowa, rodzinna lub dla par.

• Często dotyka głębokich, nieuświadomionych wzorców i doświadczeń.

Psychoedukacja – co to jest?

Psychoedukacja to proces przekazywania rzetelnej wiedzy psychologicznej, mającej na celu lepsze zrozumienie mechanizmów zachowań, emocji, zaburzeń, dynamiki w relacjach i radzenia sobie z nimi.

Cechy psychoedukacji:

• Skoncentrowana na informowaniu i uczeniu.

• Ma charakter edukacyjny, a nie terapeutyczny.

• Może być stosowana indywidualnie lub grupowo, np. w grupach wsparcia.

• Stosowana m.in. w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych, uzależnień, problemach relacyjnych.

• Często prowadzona przez psychologów, terapeutów, ale także pielęgniarki psychiatryczne czy lekarzy.

  
  

Spójrzmy jak do np. lęku społecznego podchodzi psychoterapia a jak psychoedukacja

Psychoterapia - co się dzieje na sesji?

Psychoterapeuta pracuje nad głębszymi przyczynami lęku, przekonaniami i emocjami

• Terapeuta pyta: „Co konkretnie panią przeraża w tej sytuacji?”

• Osoba mówi: „Że powiem coś głupiego i wszyscy będą się śmiać.”

• Wspólnie identyfikują automatyczne myśli: „Jestem gorszy, nie mam nic mądrego do powiedzenia”.

• Terapeuta pomaga zbudować bardziej realistyczne przekonania, np.: „Nie muszę być perfekcyjny, inni też się mylą”.

• Wprowadzają ekspozycję – czyli stopniowe narażanie się na trudne sytuacje społeczne z nowym podejściem.

• W tle może pojawić się praca nad poczuciem własnej wartości i historią osobistą (np. wcześniejsze doświadczenia odrzucenia).

Cel: trwała zmiana sposobu myślenia, czucia i zachowania w sytuacjach społecznych.

Psychoedukacja - co się dzieje na spotkaniu?

Psycholog/terapeuta prowadzi spotkanie edukacyjne lub warsztat na temat lęku społecznego.

• Uczestnicy uczą się, czym jest lęk społeczny – jego objawy, przyczyny biologiczne i psychologiczne.

• Dowiadują się, że wiele osób go doświadcza – to normalizacja problemu.

• Otrzymują informacje o mechanizmach unikania i jak ono podtrzymuje lęk.

• Poznają strategie radzenia sobie, np. techniki oddechowe, podstawy asertywności.

• Uczą się, kiedy warto udać się na terapię i jak wygląda proces leczenia.

Cel: zrozumienie własnych trudności, zwiększenie świadomości, przygotowanie do ewentualnej terapii lub lepsze radzenie sobie na co dzień.